Kinh Vu Lan Bồn (Phật Thuyết Kinh Vu Lan Bồn) là kinh ngắn thuộc hệ Đại thừa, được lưu hành rộng rãi trong Hán tạng và truyền vào Việt Nam từ rất sớm. Kinh chỉ dạy cách báo hiếu cha mẹ — còn sống hay đã khuất — bằng cách thành tâm cúng dường mười phương Tăng chúng vào Rằm tháng Bảy, nhờ phước lành của chư Tăng hồi hướng mà thân quyến được lìa khổ, được vui.
Giới thiệu & ý nghĩa
🔊 Nghe giải thích:
Kinh Vu Lan Bồn có tên gốc Phạn là Ullambana Sutra, được Hán dịch dưới tên "Phật Thuyết Vu Lan Bồn Kinh". Bản Hán dịch thường được lưu hành tương truyền gắn với tên ngài Trúc Pháp Hộ — một pháp sư gốc Nguyệt Chi, lớn lên và hoạt động tại Trung Hoa, thông thạo Phạn-Hán; tuy nhiên các học giả Phật học vẫn còn thảo luận về niên đại và nguồn gốc kinh. Tại Việt Nam, bộ kinh được phổ biến qua nhiều bản Việt dịch và lược giải của chư vị Tăng Ni.
Nội dung kinh xoay quanh câu chuyện Tôn giả Mục Kiền Liên — một trong những đệ tử thần thông bậc nhất của Đức Phật — dùng thiên nhãn nhìn thấy mẹ đang thọ khổ ở cõi ngạ quỷ, thân hình tiều tụy khổ sở. Dù có đại thần thông, Ngài cũng không thể một mình cứu mẹ. Đức Phật dạy: muốn cứu độ cha mẹ thì phải nhờ vào hợp lực của mười phương Tăng chúng — những vị đã trải qua ba tháng an cư thanh tịnh — bằng cách dâng cúng thức ăn và vật dụng thanh tịnh vào ngày Rằm tháng Bảy (ngày Tự Tứ).
Ý nghĩa sâu xa của kinh không dừng lại ở nghi lễ: tinh thần giáo lý của kinh cho thấy đạo hiếu chính là nền tảng tu tập. Phước lành báo hiếu không chỉ hồi hướng cho cha mẹ hiện đời mà còn cho cha mẹ bảy đời, giúp họ lìa khổ, sinh về cõi lành Nhân Thiên. Qua đó, kinh khơi dậy tình cảm tự nhiên thiêng liêng nhất trong lòng người — lòng biết ơn cha mẹ — và nâng tình cảm ấy lên thành hạnh nguyện tu học.
Trong truyền thống Tịnh Độ, lễ Vu Lan cũng là dịp Phật tử hướng tâm niệm Phật hồi hướng cho cha mẹ, cầu nguyện cha mẹ được vãng sinh Tịnh Độ — đây là cách hành trì thêm trong truyền thống Tịnh Độ, ngoài nội dung kinh văn gốc. Người nghe kinh với tâm chí thành và thực hành theo lời kinh dạy — cúng dường Tăng chúng, sống hiếu thảo bằng cả lời nói lẫn việc làm — sẽ gieo nhân lành cho cả bản thân lẫn cha mẹ, thân quyến.
Gợi ý cho người tu: khi nghe kinh này, bà con hãy nhớ đến cha mẹ với lòng biết ơn sâu sắc, phát nguyện sống hiếu thảo bằng cả lời nói lẫn việc làm, và thành tâm hồi hướng công đức để cha mẹ — dù còn sống hay đã qua đời — đều được nương nhờ Phật lực mà được bình an, giải thoát.
Lời kinh
KINH VU LAN BỒN (bản diễn kệ)
Phật Nói Kinh Vu Lan Bồn
Một thuở nọ Thế Tôn an trụ
Xá Vệ thành Kỳ Thụ viên trung
Mục Liên mới đặng lục thông
Muốn cho cha mẹ khỏi vòng trầm luân.
Công dưỡng dục thâm ân dốc trả
Nghĩa sanh thành đạo cả mong đền
Làm con hiếu hạnh vi tiên
Bèn dùng huệ nhãn, dưới trên kiếm tìm.
Thấy vong mẫu sanh làm ngạ quỉ
Không uống ăn tiều tụy hình hài
Mục Liên thấy vậy bi ai
Biết mẹ đói khát ai hoài tình thâm.
Lo phẩm vật đem dâng từ mẫu
Đặng đỡ lòng cực khổ bấy lâu
Thấy cơm mẹ rất lo âu
Tay tả che đậy, hữu hầu bốc ăn.
Lòng bỏn xẻn tiền căn chưa dứt
Sợ chúng ma cướp giựt của bà
Cơm đưa chưa đến miệng đà
Hóa thành lửa đỏ, nuốt mà được đâu.
Thấy như vậy âu sầu thê thảm
Mục Kiền Liên bi thảm xót thương
Mau mau về chốn giảng đường
Bạch cùng Sư Phụ tìm phương giải nàn.
Phật mới bảo rõ ràng căn cội
Rằng mẹ ông gốc tội kết sâu
Dầu ông thần lực nhiệm mầu
Một mình không thể khấn cầu được đâu.
Lòng hiếu thảo của ông dầu lớn
Tiếng vang đồn thấu đến Cửu Thiên
Cùng là các bực Thần kỳ
Tà ma ngoại đạo, bốn vì Thiên Vương
Cộng ba cõi sáu phương tụ tập
Cũng không phương cứu tế mẹ ngươi
Muốn cho cứu được mạng người
Phải nhờ thần lực của mười phương Tăng.
Pháp cứu thế ta toan giảng nói
Cho mọi người thoát khỏi ách nàn
Bèn kêu Mục thị đến gần
Truyền cho diệu pháp ân cần thiết thi:
Rằm tháng Bảy là ngày Tự Tứ
Mười phương Tăng đều dự lễ này
Phải toan sắm sửa chớ chầy
Thức ăn trăm món, trái cây năm màu.
Lại phải sắm giường nằm nệm lót
Cùng thau, bồn, đèn đuốc nhang, dầu
Món ăn tinh sạch báu mầu
Đựng trong bình bát vọng cầu kính dâng.
Chư Đại đức mười phương thọ thực
Trong bảy đời sẽ được siêu thăng
Lại thêm cha mẹ hiện tiền
Đặng nhờ phước lực tiêu khiên ách nàn.
Vì ngày ấy Thánh Tăng đều đủ
Dầu ở đâu cũng tụ hội về
Như người thiền định sơn khê
Tránh điều phiền não chăm về thiền na
Hoặc người đặng bốn tòa đạo quả
Công tu hành nguyện thỏa vô sanh
Hoặc người thọ hạ kinh hành
Chẳng ham quyền quý ẩn danh lâm tòng
Hoặc người được lục thông tấn phát
Và những hàng Duyên Giác, Thinh Văn
Hoặc chư Bồ Tát mười phương
Hiệu hình làm sãi ở gần chúng sanh
Đều trì giới rất thanh, rất tịnh
Đạo đức dày chánh định chơn tâm
Tất cả các bực Thánh, Phàm
Đồng lòng thọ lãnh bát cơm lục hòa
Người nào có sắm ra vật thực
Để cúng dường Tự Tứ Tăng thời
Hiện tiền phụ mẫu của người
Bà con quyến thuộc thảy đều nhờ ơn.
Tam đồ khổ chắc rằng ra khỏi
Cảnh thanh nhàn hưởng thọ tự nhiên.
Như còn cha mẹ hiện tiền
Nhờ đó cũng được bá niên thọ trường.
Như cha mẹ bảy đời quá vãng
Sẽ hóa sanh về cõi thiên cung
Người thời tuấn tú hình dung
Hào quang chiếu sáng khắp cùng châu thân.
Phật dạy bảo mười phương Tăng chúng
Phải tuân theo thể thức sau này:
Trước khi thọ thực đàn chay
Phải cầu chú nguyện cho người tín gia
Cầu thất thế mẹ cha thí chủ
Định tâm thần quán đủ đừng quên
Cho xong định ý hành thiền
Mới dùng phẩm vật đàn tiền hiến dưng
Khi thọ dụng, nên an vật thực
Trước Phật đài hoặc tự tháp trung
Chư Tăng chú nguyện viên dung
Sau rồi tự tiện thọ dùng bữa trưa
Pháp cứu tế Phật vừa nói dứt
Mục Liên cùng Bồ Tát chư Tăng
Đồng nhau tỏ dạ vui mừng
Mục Liên cũng hết khóc thương buồn rầu
Mục Liên mẫu cũng trong ngày ấy
Kiếp khổ về ngạ quỷ được tan.
Mục Liên bạch với Phật rằng:
Mẹ con nhờ sức Thánh Tăng khỏi nàn
Lại cũng nhờ oai thần Tam Bảo
Nếu không thời nạn khổ khó ra
Như sau đệ tử xuất gia
Vu Lan Bồn pháp dùng mà độ sanh
Độ cha mẹ còn đương tại thế
Hoặc bảy đời có thể được không?
Phật rằng: Lời hỏi rất thông
Ta vừa muốn nói, con liền hỏi theo.
Thiện nam tử, Tỳ kheo nam nữ
Cùng Quốc Vương, Thái Tử, Đại Thần
Tam Công, Tể Tướng, Bá Quan
Cùng hàng lê thứ vạn dân cõi trần
Như chí muốn đền ơn cha mẹ
Hiện tại cùng thất thế tình thâm
Đến rằm tháng Bảy mỗi năm
Sau khi kiết hạ, chư Tăng tựu về
Chính ngày ấy Phật Đà hoan hỷ
Phải sắm sanh bá vị cơm canh
Đựng trong bình bát tinh anh
Chờ giờ Tự tứ, chúng Tăng cúng dường
Đặng cầu nguyện song đường trường thọ
Chẳng ốm đau cũng chẳng khổ chi
Cùng cầu thất thế đồng thời
Lìa nơi ngạ quỉ, sanh về nhơn, thiên
Đặng hưởng phước nhân duyên vui đẹp
Lại xa lìa nạn khổ cực thân
Môn sanh Phật tử ân cần
Hạnh tu hiếu thuận phải cần phải chuyên
Thường cầu nguyện thung huyên an hảo
Cùng bảy đời phụ mẫu siêu sanh
Ngày rằm tháng Bảy mỗi năm
Vì lòng hiếu thảo ân thâm phải đền.
Lễ cứu tế chí thành sắp đặt
Ngõ cúng dường chư Phật chư Tăng
Ấy là báo đáp thù ân
Sanh thành dưỡng dục song thân buổi đầu.
Đệ tử Phật lo âu gìn giữ
Mới phải là Thích tử Thiền môn.
Vừa nghe dứt pháp Lan Bồn
Môn sanh tứ chúng thảy đồng hỷ hoan
Mục Liên với bốn ban Phật tử
Nguyện một lòng tín sự phụng hành.
Trước là trả nghĩa sanh thành
Sau là cứu với chúng sanh muôn loài
Nam Mô Đại Hiếu Mục Kiền Liên Bồ Tát (3 lần)
―――
Ghi chú của ADIDA: Chép từ nguồn: Bản diễn kệ song thất lục bát của HT. Thích Huệ Đăng (KHÔNG phải bản văn xuôi chính kinh) — tuvienquangduc.com.au. Bản dịch của bài này đang được Ban Cố vấn Giáo lý ADIDA thẩm định lần cuối (có thể thay bằng ấn bản khác); phần chữ có thể được cập nhật. Nam mô A Di Đà Phật.